dictionary-emptydownloadfacebookinstagramlinkedinmessage-errormessage-successpersonpointerpress-emptytimetwitter

Inflacja bazowa wymyka się spod kontroliInflacja bazowa – mierniki i prognozy

Assay Group

Ostatnie kilka kwartałów to bez wątpienia trudny czas dla polskiej gospodarki. Nakładające się na siebie trudności doprowadziły między innymi do mocnego wzrostu inflacji. W mediach – nie tylko tych ekonomicznych – temat wzrostu cen to jedna z częściej poruszanych kwestii. Co więcej, niektórzy ekonomiści i publicyści snują jeszcze bardziej pesymistyczne prognozy, w tym również hiperinflację. Co przyniosą najbliższe lata? Tego jeszcze nie wiadomo, aczkolwiek pewne jest jedno: inflacja bazowa wymyka się spod kontroli. Co to oznacza?

Inflacja bazowa – co to?

Według ogólnej definicji inflacja jest definiowana jako ogólny (średni) wskaźnik wzrostu cen produktów. Podwyższona inflacja to zjawisko groźne przede wszystkim dla osób oszczędzających – poprzez opisywany proces spada realna wartość posiadanego kapitału.

Mierniki inflacji w Polsce – koszyk CPI

Ekonomiści od lat stosują różne miary inflacji w celu opisania kondycji, w jakiej znajduje się dana gospodarka. Jednym z częściej wybieranych podejść w tej kwestii jest inflacja mierzona z użyciem metodyki CPI (z ang. Consumer Price Index), czyli tzw. koszyka produktów. W koszyku CPI znajdują się towary i usługi nabywane na co dzień przez konsumentów – pieczywo, nabiał, słodycze czy artykuły gospodarstwa domowego to tylko niektóre z elementów składowych koszyka inflacyjnego.

Poszczególnym składnikom nadawane są różne współczynniki (wagi). Oparcie sposobu obliczania inflacji bazowej CPI na średniej ważonej ma na celu odzwierciedlenie wagi, jaką mają poszczególne wydatki z punktu widzenia kupujących.

Aby dodatkowo urealnić wskaźnik inflacji, usuwa się z niego te pozycje, które charakteryzują się najwyższą zmiennością w danym okresie. Dlaczego tak jest? Odpowiedź na to pytanie wydaje się prosta: zaliczanie do CPI dóbr, które podrożały kilkukrotnie np. wskutek szoku podażowego (takim szokiem może być np. zaburzenie na rynku surowców energetycznych, które wynika z zawirowań politycznych i nie ma wiele wspólnego z naturalnymi prawami ekonomii) osłabiłoby walory informacyjne wskaźnika.

Obliczana w ten sposób inflacja bazowa jest uznawana za kompleksowy, a przede wszystkim dość wiarygodny miernik pokazujący, w jakim stopniu wzrosły średnie ceny w danym okresie – miernik ten ustala się zazwyczaj dla interwałów miesięcznych, kwartalnych oraz rocznych. Czasem można spotkać się z krytyką tego podejścia. Szczególnie osoby niezwiązane zawodowo z ekonomią twierdzą czasem, że oficjalny wskaźnik inflacji bazowej na poziomie np. 5% nie oddaje rzeczywistego stanu sytuacji, ponieważ chleb czy mleko podrożało o 20%. Tymczasem, trzeba pamiętać, że opisywany wskaźnik jest uśredniony dla całej gospodarki.

Zmodyfikowane mierniki inflacji CPI

Oprócz klasycznego podejścia CPI stosuje się różne metodyki w celu ustalenia wysokości inflacji bazowej. Celem takiego działania jest pokazanie jak najbardziej pełnego obrazu sytuacji. Zalicza się do nich na przykład:

  • inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii,
  • inflacja po wyłączeniu cen administrowanych,
  • inflacja 15% średnia obcięta.

Bazowa inflacja wymyka się spod kontroli banku centralnego?

Nie ulega żadnym wątpliwościom, że ostatnie lata to trudny czas dla polskiej gospodarki w ujęciu makroekonomicznym. Aby się o tym przekonać, wystarczy spojrzeć na wskaźniki inflacji, które w ujęciu rocznym wynoszą:

  • 1,6 proc. w 2018 roku,
  • 2,3 proc. w 2019 roku,
  • 3,4 proc. w 2020 roku,
  • 5,1 proc. w 2021 roku.

Jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że ustawowy bezpośredni cel inflacji zawiera się w przedziale pomiędzy 1,5% oraz 3,5%, sytuacja zaczyna wyglądać coraz bardziej niekorzystnie. Jeszcze gorzej wygląda to w 2022 roku, gdzie odczyt inflacji z października 2022 roku wyniósł aż 17,9%.

Co drożeje? Niestety, mamy złą wiadomość dla konsumentów: wzrastają ceny właściwie wszystkiego, w tym na przykład żywność i napoje bezalkoholowe (ok. 17,5 proc. r./r.), napoje alkoholowe i tytoń (ok. 8,3 proc. r./r.) oraz odzież i obuwie (ok. 5,2 proc. r./r.).Wysoka inflacja bazowa to bez wątpienia istotny problem dla gospodarki i konsumentów. Oczywiście, nie należy wpadać w panikę. Jedynie rozsądne działania pomogą jeśli nie zlikwidować, to przynajmniej złagodzić negatywne skutki wzrostu cen.

 Poprzedni artykuł Następny artykuł 
Masz pomysł na artykuł sekcji blog? Chcesz podzielić się przemyśleniami? Napisz do nas!

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych
W związku z udzieleniem zgody/zgód o których mowa powyżej, zgodnie z Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Assay oraz przyjmuję do wiadomości, że:

  1. Administratorem moich danych osobowych jest:
    Assay Management Sp. z o.o. Assay Alternatywna Spółka Inwestycyjna S.K.A
    ul. Cybernetyki 19 B, 02-677 Warszawa
    KRS: 0000793021, NIP: 5213870087, REGON: 383754050
  2. Mogę skontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych – Dariusz Chmielewski - pod adresem emai: iod@assay.pl
  3. Cele przetwarzania moich danych osobowych tożsame są z celami wskazanymi w Polityce prywatności
  4. Odbiorcami Moich danych osobowych są organy uprawnione na podstawie przepisów prawa do otrzymania Moich danych osobowych.
  5. Moje dane osobowe przechowywane będą przez okres niezbędny do realizacji usługi.
  6. Posiadam prawo do:
    • dostępu do Moich danych – Art. 15 RODO,
    • sprostowania Moich danych – Art. 16 RODO,
    • bycia zapomnianym (wniesienia o usunięcie Moich danych) – Art. 17 RODO,
    • ograniczenia przetwarzania Moich danych – Art. 18 RODO,
    • przeniesienia Moich danych – Art. 20 RODO,
    • wniesienia sprzeciwu oraz do niepodleganiu decyzji opartych na zautomatyzowanym przetwarzaniu – Art. 21 RODO,
    • wniesienia skargi do organu nadzorczego – Art. 77 RODO.
  7. Moje dane osobowe nie będą przekazywane do państw trzecich oraz państw spoza Europejskiego obszaru gospodarczego.
  8. Podaję dane osobowe dobrowolnie, lecz są one niezbędne do realizacji usług, w tym celów ich przetwarzania.
Polecane artykuły: